Home » Filosofie » Voorjaar 2010 » Het Schone en Verhevene

Het Schone en Verhevene

Esthetica en kunstfilosofie

27 en 28 maart 2010, aanvang 10.30 uur, einde 13.30 uur
Docent: Jan Flameling, gastdocent: Henk Oosterling

Met de expositie van zijn readymades heeft Marchel Duchamp laten zien dat de criteria ‘mooi’ en ‘lelijk’ niet van toepassing hoeven te zijn op de moderne kunst. Moderne kunstwerken zijn veel meer dan een streling voor de zintuigen: ze leveren commentaar, roepen op tot radicale ver-nieuwing en revolutie, provoceren, bekritiseren de al te gerationali-seerde moderne tijd – of omarmen haar juist, roepen op tot spirituele bezinning, of zijn louter ironisch, speels en vrolijk.

Hoe moeten we nu het kunstwerk begrijpen? De esthetica is van oudsher de leer van de schoonheid, maar met de verandering van de kunst is haar terrein veel breder geworden: reflectie op de rol die kunst speelt in de samenleving. Toch zijn de klassieke begrippen die de esthetica hanteert om schoonheid te beschrijven allerminst verouderd. Mimèsis (nabootsing), expressie, symbool en vorm zijn enkele van de elementen die essentieel zijn om inzicht te krijgen in de creatie en receptie van het kunstwerk.

Er zal dan ook aandacht zijn voor het klassieke standpunt over schoon-heid, de moderne reflectie over de betekenis en het belang van kunst en voor de opvattingen van Nietzsche en Heidegger. Tot slot zal Antoon van den Braembussche een lezing houden over de hedendaagse Franse ‘filosofie van de kunst’.

Programma

Zaterdag 27 maart
10.00 uur     Aankomst
10.30 uur     Van ‘aesthesis’ naar esthetica: Plato en de (dicht)kunst, Kants kritiek van het oordeelsvermogen en zijn opvattingen over het schone en het verhevene
12.30 uur     Lunch
14.00 uur     De esthetisering van het wereldbeeld: De kunst als werktuig van de filosofie en de poëzie als lerares van de mensheid
15.15 uur     Pauze
15.30 uur     De geboorte van de tragedie: Friedrich Nietzsche over de geboorte van en de ‘moord’ op de tragedie, het apollinische en het dionysische, de mens als een kunstzinnig scheppend subject
18.00 uur     Diner
20.00 uur     De oorsprong van het kunstwerk: Martin Heidegger over de oorsprong van het kunstwerk, het ding en het werk, het kunstwerk als het in het werk stellen van de waarheid
21.30 uur     Aan de bar

Zondag 28 maart
08.00 uur     Ontbijt
09.30 uur     Hedendaagse Franse filosofie van de kunst - Henk Oosterling
12.30 uur     Lunch
13.30 uur     Vragenuurtje (alleen voor deelnemers gehele basisopleiding)

Personalia

Drs. Jan Flameling studeerde wijsbegeerte in Groningen, Keulen, Berkeley en Amsterdam. In maart 1994 richtte hij het Filosofisch Bureau Ataraxia op. Sindsdien organiseert hij ‘denkvakanties’ in Griekenland en India en seminars filosofie in Nederland. Ook geeft hij workshops aan organisatieadviseurs, artsen en apothekers en cursussen aan de Internationale School voor Wijsbegeerte.
Hij vat het als zijn taak op om samen met de deelnemers te onderzoeken wat de implicaties kunnen zijn van de opvattingen van hedendaagse denkers voor ons dagelijks leven.